Khấu hao là gì và cách tính khấu hao tài sản hiệu quả
Nhà giao dịch thông minh không bao giờ trả phí đầy đủ. Sử dụng mã giới thiệu này để tiết kiệm trọn đời: Binance WZ9KD49N / OKX 26021839
Khấu hao là gì và cách tính khấu hao tài sản hiệu quả
Trong kế toán và quản trị doanh nghiệp, khấu hao đóng vai trò then chốt trong việc phản ánh chính xác giá trị sử dụng của tài sản cố định theo thời gian. Hiểu rõ bản chất và các phương pháp tính khấu hao không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ chuẩn mực kế toán mà còn hỗ trợ ra quyết định đầu tư, lập kế hoạch tài chính dài hạn.
Bản chất của khấu hao tài sản
Khấu hao là quá trình phân bổ có hệ thống giá trị của một tài sản cố định vào chi phí trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của nó. Điều này phản ánh sự hao mòn về mặt kinh tế – dù tài sản vẫn hiện hữu vật lý, nhưng giá trị kinh tế của nó giảm dần theo thời gian do sử dụng, lỗi thời hoặc hư hỏng.
“Khấu hao không phải là cơ chế để ‘thu hồi vốn’, mà là công cụ kế toán nhằm khớp chi phí với doanh thu tạo ra từ tài sản đó.” – Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 03).
Các phương pháp tính khấu hao phổ biến
1. Phương pháp đường thẳng (Straight-line)
Đây là phương pháp đơn giản và được sử dụng rộng rãi nhất. Mỗi năm, doanh nghiệp trích khấu hao một khoản bằng nhau trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản.
- Công thức: Khấu hao/năm = (Nguyên giá – Giá trị thanh lý) / Thời gian sử dụng
- Ưu điểm: Dễ tính toán, phù hợp với tài sản có mức độ sử dụng ổn định qua các năm.
- Nhược điểm: Không phản ánh đúng thực tế nếu tài sản hao mòn nhanh ở giai đoạn đầu.
2. Phương pháp số dư giảm dần (Reducing balance)
Phương pháp này áp dụng tỷ lệ khấu hao cố định trên giá trị còn lại của tài sản mỗi năm, dẫn đến mức khấu hao giảm dần theo thời gian.
- Công thức: Khấu hao/năm = Tỷ lệ khấu hao × Giá trị còn lại đầu kỳ
- Ưu điểm: Phù hợp với tài sản công nghệ cao, hao mòn nhanh hoặc dễ lỗi thời (máy tính, thiết bị điện tử).
- Lưu ý: Cần đảm bảo giá trị còn lại không thấp hơn giá trị thanh lý dự kiến.
3. Phương pháp khấu hao theo số lượng sản phẩm (Units of production)
Mức khấu hao phụ thuộc vào khối lượng sản phẩm hoặc giờ máy thực tế trong kỳ. Đây là phương pháp “phù hợp nguyên tắc phù hợp” nhất vì chi phí gắn liền với mức độ sử dụng thực tế.
- Công thức: Khấu hao/kỳ = (Nguyên giá – Giá trị thanh lý) × (Sản lượng kỳ / Tổng sản lượng dự kiến)
- Áp dụng tốt nhất: Máy móc sản xuất, phương tiện vận tải.
So sánh nhanh các phương pháp khấu hao
| Phương pháp | Mức khấu hao theo thời gian | Phù hợp với loại tài sản |
|---|---|---|
| Đường thẳng | Không đổi | Tài sản sử dụng đều đặn (nhà xưởng, nội thất) |
| Số dư giảm dần | Giảm dần | Tài sản hao mòn nhanh (công nghệ, thiết bị IT) |
| Theo sản lượng | Biến động theo hoạt động | Máy móc sản xuất, xe vận chuyển |
Câu hỏi thường gặp
Khấu hao có phải là chi phí tiền mặt không?
Không. Khấu hao là chi phí phi tiền mặt – nó làm giảm lợi nhuận kế toán nhưng không ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền.
Có bắt buộc phải trích khấu hao hàng tháng không?
Có. Theo VAS 03, doanh nghiệp phải trích khấu hao đều đặn hàng tháng cho tất cả tài sản cố định đang sử dụng, trừ một số trường hợp đặc biệt như đất.
Thời gian sử dụng hữu ích của tài sản do ai quy định?
Doanh nghiệp tự xác định dựa trên đặc điểm kỹ thuật, điều kiện sử dụng và hướng dẫn từ Bộ Tài chính (Thông tư 45/2013/TT-BTC và sửa đổi).
Có thể thay đổi phương pháp khấu hao giữa chừng không?
Được, nhưng chỉ khi có thay đổi đáng kể trong cách sử dụng tài sản, và phải được giải trình rõ ràng trong báo cáo tài chính.
Tài sản nào không cần khấu hao?
Đất đai (vì không hao mòn), tài sản đã khấu hao hết nhưng vẫn sử dụng, và tài sản đang chờ thanh lý hoặc ngừng sử dụng vĩnh viễn.
🚀 Bắt đầu hành trình trading của bạn:
Đăng ký tài khoản Binance hoặc OKX với mã giới thiệu của chúng tôi để nhận hoàn phí giao dịch lên đến 50%!
